Mở cửa 8:00-17:30: Thứ 2 - Thứ 7
Duc Bui

Nhật Bản đang là một trong những thị trường tiếp nhận lao động Việt số 1 hiện nay. Phần lớn đối tượng người lao động tham gia là lao động phổ thông, nghèo khó, nhận thức còn hạn chế. Chính vì sự thiếu hiểu biết về chương trình nên rất dễ dẫn đến những quyết định sai lầm khi lựa chọn công ty môi giới, đi theo sự chỉ dẫn của “cò mồi” để dẫn đến chi phí đội lên cao hơn nhiều so với chi phí thực tế, tiền mất tật mang và dù bỏ rất nhiều thời gian nhưng vẫn không thể đi được

Dưới đây chúng tôi tổng hợp những kiến thức cơ bản nhất mà người lao động phải nắm được khi bắt đầu tham gia. Chắc chắn người lao động sẽ có cái nhìn rõ nhất đối với thị trường Nhật Bản, hoàn toàn có thể định hướng cho bản thân hoặc những người xung quanh.

A/ TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TRONG MÙA DỊCH COVID 19

Theo số liệu báo cáo, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong năm 2020 là 78.641 lao động (28.786 nữ), đạt 60,5% kế hoạch được giao năm 2020 (130.000 lao động), bằng 112,3% kế hoạch đã điều chỉnh của năm (70.000 lao động) do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19. Số liệu lao động xuất cảnh của một số thị trường chính như sau: Nhật bản: 38.891 lao động (15.900 nữ); Đài Loan: 34.573 lao động (12.452 nữ); Hàn Quốc: 1.309 lao động (44 nữ); Rumani: 924 lao động (113 nữ); Ca-ta: 776 lao động; Trung quốc: 596 lao động nam; Singapore: 537 lao động nam…

Với diễn biến phức tạp từ đại dịch covid 19 mới đây 21/1 chính phủ Nhật chính thức thông báo cấm nhập cảnh đối với mọi quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới lao động cũng như doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại thị trường XKLĐ Nhật Bản cũng đang có tín hiệu tích cự có thể mở cửa trở lại cho lao động nước ngoài. Nhất là khi đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam đang bắt đầu tiếp nhận hồ sơ xin visa, đồng thời chính phủ Nhật cũng dần nới lỏng các biện pháp để tiếp nhận lao động Việt Nam sang quốc gia này làm việc sau khi dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc vào ngày 25/5. Bộ giao thông vận tại cũng đã có dự thảo khôi phục 6 đường bay quốc tế trong đó có chặng Việt Nam- Nhật Bản ngay trong tháng 8.

Người Việt Nam ở Nhật đang ở trong tình hình nào?


Tính đến 10/2019 lượng người Việt Nam ở Nhật là hơn 400.000 người trong đó gần 50% là lao động theo dạng thực tập sinh kĩ năng và gần 33% là lao động theo dạng làm thêm ( visa du học sinh đi làm thêm). Nghĩa là sẽ có gần 83% lao động Việt Nam ở Nhật là lao động không chính quy. Các lao động này chủ yếu làm việc tại các các nhà máy, khu công nghiệp, các quán ăn, khách sạn... nguồn lao động này sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp và cũng không nhận được nhiều sự bảo vệ và hỗ trợ từ chính phủ. Bởi, chính phủ Nhật sẽ ưu tiên hỗ trợ lao động trong nước và lao động chính quy tại Nhật. Về mặt nguyên tắc, các du học sinh phải chứng minh đủ khả năng tài chính mới sang Nhật du học được. Tuy nhiên, thực tế đâu có nhiều người đủ điều kiện như vậy? Hầu hết các du học sinh Việt đều vừa làm thêm vừa đi học, mang danh du học nhưng " đội lốt" lao động kiếm tiền để gửi về nước. Đối tượng thực tập sinh cũng vậy, rất nhiều người phải vay hàng trăm triệu để sang Nhật lao động trong 3 năm. Vậy chuyện gì sẽ xẩy ra nếu họ bị cắt hợp đồng giữa chừng?

Tuy nhiên, bên cạnh những ngành nghề chịu ảnh hưởng trực tiếp như trên, các ngành như điện, ngành nông nghiệp, ngành thực phẩm,.. sẽ ít bị ảnh hưởng do đó những TTS Việt làm trong lĩnh vực này. Hơn nữa, tin vui khi Chính phủ Nhật cũng có động thái hạn chế người lao động bị thất nghiệp bằng cách hỗ trợ tiền lương cho nhân viên, hỗ trợ đối tượng doanh nghiệp có doanh thu bị ảnh hưởng do corona. 

Đối với các lao động trong nước có nhu cầu đi XKLĐ Nhật

Theo như thông báo quan trọng từ bộ Ngoại Giao Nhật Bản

- Từ 30/10 Việt Nam thuộc 1 trong 9 quốc gia, vùng lãnh thổ được hạ mức nguy hiểm lây nhiễm từ mức 3 xuống mức 2. Chính thức được gỡ bỏ lệnh cấm nhập cảnh vào Nhật Bản.

- Từ 1/11, người nước ngoài nhập cảnh mới hoặc tái nhập cảnh Nhật Bản từ Việt Nam cũng không cần nộp giấy xét nghiệm PCR trong vòng 72h trước khi xuất cảnh. (Không bao gồm người đi công tác ngắn hạn)

Bên cạnh đó đại sứ quán cũng đã mở rộng đối tượng được xin cấp mới visa bao gồm Du học, thực tập sinh và visa Tokutei bao gồm
 

  1. Người đã từng được cấp visa [Thực tập kỹ năng], [Kỹ năng đặc định] hoặc [Du học] tại Đại Sứ Quán Nhật Bản tại Việt Nam có ngày cấp (Date of issue) từ ngày 06/01/2020 cho đến ngày 27/03/2020 nhưng không thể sang Nhật Bản do Nhật Bản tăng cường biện pháp biên giới.
  2.  Người đang nộp hồ sơ trong Đại Sứ Quán Nhật Bản tại Việt Nam

Do ảnh hưởng của dịch Corona cục xuất nhập cảnh Nhật Bản tiến hành thay đổi về thời gian hiệu lực của COE như sau :

  1. Đối với COE được cấp từ ngày 1/10/2019 cho đến 31/12/2019>>> Có hiệu lực đến 30/4/2021
  2. Đối với COE được cấp từ ngày 1/1/2020 cho đến 30/01/2021>>> Có hiệu lực đến 31/7/2021
  3. Đối với COE được cấp từ ngày 31/1/2021 trở đi>>> Có hiệu lực 6 tháng kể từ ngày cấp
  4. COE đã được gia hạn hiệu lực nên các bạn ở Việt Nam cứ yên tâm, hết visa thì xin lại bằng COE cũ nhé.


Có nên tham gia chương trình XKLĐ Nhật Bản ở thời điểm hiện tại?

Năm 2020 có thể được xem là năm cực kỳ khó khăn của thị trường XKLĐ Nhật Bản khi hàng ngàn lao động bị chậm nhập cảnh cũng như nhiều đơn hàng phải tạm ngưng thi tuyển. Thời điểm hiện tại có thể xem là dấu hiệu tích cực khi vacxin phòng chống Covid đã đang được tiếp cận với người dân ở cả Việt Nam và Nhật Bản, dịch bệnh đang được kiểm soát và rất có thể các nước sẽ chính thức mở cửa để phục hồi nền kinh tế sau Covid. Trước tình hình dịch bệnh hiện nay, nhiều lao động đang phân vân liệu có nên tham gia chương trình XKLĐ Nhật ở thời điểm hiện tại không? Nếu bạn đang thắc mắc vấn đề này thì hãy đọc ngay 4 lý do nên đi XKLĐ Nhật Bản trong mùa dịch Corona dưới đây

- Hiện tại Nhật Bản đang là quốc gia kiểm soát dịch bệnh khá tốt, số người nhiễm tăng mỗi ngày đang giảm dần. Nhất là khi chính phủ Nhật Bản đang thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội ở nhiều tỉnh thành nhằm giải quyết nhanh và triệt để dịch bệnh này.

- Thời gian đăng ký tham gia đơn hàng và chờ đợi xuất cảnh của các đơn hàng đi Nhật ít nhất phải 6 tháng. Chính vì vậy nếu tham gia ở thời điểm hiện tại và bạn có thể đỗ đơn luôn thì cũng phải đợi ít nhất 6 tháng sau mới xuất cảnh. Vào thời gian ấy có thể là dịch bệnh đã lắng xuống hoặc cũng có thể là đã hết dịch. Bạn hoàn toàn có thể sang Nhật làm việc ngay lập tức mà không cần phải đợi quá lâu.
- Nhật Bản đang thiếu hụt nguồn nhân lực trầm trọng đặc biệt là trong mùa dịch bệnh, nhiều lao động bị cách ly nên nguồn lực đã hiếm lại càng khan hiếm hơn. Đặc biệt khi chính phủ đặc biệt ưu tiên cho phát triển kinh tế để phục hồi nền kinh tế sau dịch. Nói chung là nhu cầu nguồn nhân lực mùa dịch là vô cùng lớn.
- Thời điểm hiện tại nhiều lao động đang phân vân lo sợ dịch không tham gia. Tuy nhiên các đơn hàng XKLĐ Nhật cực kỳ nhiều điều này dẫn đến tỷ lệ chọi sẽ rất thấp. Nếu trước đây thi 3 lấy 1 thì nay chỉ còn thi 1:1 hoặc 2:1 mà thôi. Từ đó nếu ai tham gia thời điểm này sẽ cực dễ dàng trúng tuyển, nhất là những bạn có điều kiện kém như cao tuổi, có xăm, rối loạn sắc giác, cận thị,....
- Để khuyến khích lao động tham gia mà nhiều công ty XKLĐ Nhật Bản sẽ đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ lao động như: hỗ trợ tiền khám sức khỏe, giảm chi phí tham gia, hỗ trợ vay vốn ngân hàng,....
==>>Tóm lại là lao động nên đăng ký tham gia chương trình XKLĐ Nhật Bản để nhận được ưu đãi và có nhiều sự lựa chọn đơn hàng, tỷ lệ đỗ đơn cao hơn.

1. XKLĐ đi Nhật Bản là gì?
 

Nhật Bản tiếp nhận nguồn lao động Việt Nam qua hai hình thức chủ yếu: visa thực tập sinh dành cho lao động phổ thông (bao gồm cả lao động có tay nghề, bằng nghề phổ thông từ cao đăng trở xuống như: may, hàn, xây dựng, mộc, …).


Loại visa lao động thứ 2 là visa kỹ thuật viên dành cho kỹ sư tốt nghiệp tại các trường Đại học ở VN và thường yêu cầu năng lực tiếng.


Đối với chương trình thực tập sinh, người lao động được trợ cấp tháng đầu và nhận lương cơ bản các tháng về sau theo hợp đồng lao động giữa người lao động và xí nghiệp tiếp nhận ký tại Việt Nam


2. Thực tập sinh là gì? Tu nghiệp sinh là gì?


Thực tập sinh là gì? Thực tập sinh kỹ năng là gì?


Hiểu đúng về chương trình thực tập sinh Nhật Bản là chương trình giúp tu nghiệp sinh sử dụng những kỹ năng mà mình được học tập và thành thạo để áp dụng vào công việc thực tế tại Nhật Bản với mối quan hệ chủ - thợ.

Thời gian thực tập: Tổng thời gian tu nghiệp và thực tập kỹ năng không quá 3 năm. Thời gian tu nghiệp dưới 6 tháng sẽ không được tham gia thực tập kỹ năng.

Nơi làm việc: Nhà máy, xí nghiệp đã trải qua tu nghiệp

Tu nghiệp sinh là gì?

Tu nghiệp sinh hay còn gọi là tu nghiệp sinh Nhật Bản là chỉ các lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc theo chương trình tu nghiệp sinh Nhật Bản. Chương trình này là chương trình xuất khẩu lao động Nhật Bản trước năm 2012, từ năm 2012 trở đi chương trình này đã kết thúc và được thay thế bằng chương trình thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản. Chính vì thế, những lao động đi xuất khẩu lao động Nhật Bản từ năm 2012 trở về trước mới được gọi là tu nghiệp sinh còn sau năm 2012 thì không còn được gọi là tu nghiệp sinh nữa mà gọi là thực tập sinh.

 

3. Xuất khẩu lao động Nhật Bản là gì? Một số tên gọi bạn cần biết liên quan đến XKLĐ Nhật Bản



Xuất khẩu lao động là hình thức đưa người lao động làm việc tại nước ngoài theo chương trình hợp tác giữa 2 quốc gia, với đơn vị chủ quản là Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) và các công ty phái cử có chức năng đưa người lao động sang nước ngoài làm việc được gọi là công ty phái cử.

Để sang nước ngoài làm việc hợp pháp người lao động nhất định phải thông qua một trong hai đơn vị quản lý là Bộ LĐTB&XH hoặc công ty phái cử mới được coi là đi xuất khẩu lao động hợp pháp

 

Có một số từ và tên gọi trong lĩnh vực xuất khẩu lao động Nhật Bản bạn nên biết:

  1. XKLĐ (XKLD): xuất khẩu lao động
  2. LĐTBXH (LĐTB&XH, LĐ-TB-XH): lao động thương binh xã hội
  3. TTS: thực tập sinh
  4. TNS: tu nghiệp sinh
  5. TTSKN: thực tập sinh kỹ năng
  6. DN: doanh nghiệp
  7. NLĐ: người lao động
  8. XNC: xuất nhập cảnh
  9. Phái cử: là các công ty xuất khẩu lao động được Bộ LĐTB&XH cấp phép hoạt động trong lĩnh vực đưa lao động sang nước ngoài làm việc.
  10. Nghiệp đoàn: là đơn vị quản lý thực tập sinh ở Nhật Bản, nghiệp đoàn tương đương với phái cử ở Việt Nam.

4. Mức lương đi XKLĐ Nhật Bản là bao nhiêu?

 

Mức lương cơ bản mà người lao động Việt thường ký với xí nghiệp Nhật nằm trong khoảng: 125.000-150.000 Yên (Tính theo tỷ giá hiện tại 180đồng/Yên,  tương đương với 22.500.000 – 27.000.000 đồng/tháng).

Đây là mức lương cơ bản, chưa trừ ăn uống, chưa tính việc làm thêm và nhiều xí nghiệp trả lương cao hơn mức này. Xem chi tiết và các khoản trừ bảo hiểm, ăn ở, thuế.

 

5. Làm thêm, tăng ca là nguồn thu tài chính rất lớn cho người lao động


Mỗi năm, số giờ làm việc của người lao động dao động từ 1.920 – 2.064 tiếng/năm. Tức là trung bình mỗi tháng người lao động phải làm bình quân là 20 đến 21,5 ngày/tháng, 8 tiếng/ngày.

Do Nhật có rất nhiều ngày nghỉ lễ nên đây là cơ hội tìm kiếm  thêm thu nhập nếu người lao động được xí nghiệp tạo điều kiện tăng ca.

6. Xuất khẩu lao động Nhật Bản yêu cầu những điều kiện gì?


Các điều kiện như: độ tuổi phù hợp chung từ 18-32, nhiều đơn tuyển chọn lấy biên độ tuổi rộng hơn. Trình độ yêu cầu thường từ cấp 2 trở lên, ngoại hình tối thiểu cho lao động phổ thông với Nam 160/50 và với nữ từ 150/45 trở lên. Ngoài ra còn rất nhiều yêu cầu cụ thể khác

7. Quy trình tham gia xuất khẩu lao động tại Nhật Bản



Các bước quy trình chung mà người lao động phải thực hiện để có thể nhập cảnh làm việc tại Nhật Bản ở các công ty môi giới trong nước thường đảm bảo theo các bước:
 

8. Những ngành nghề xí nghiệp Nhật tiếp nhận lao động Việt Nam
 

Thị trường lao động Nhật Bản rất đa dạng ngành nghề, hơn hẳn so với các thị trường Đài Loan, Hàn Quốc. Và người lao động hoàn toàn có thể lựa chọn chủ xí nghiệp, lựa chọn ngành nghề tham gia mà mình ưa thích. Từ năm 2020 Nhật Bản chính thức nới rộng từ 66 lên 77 ngành nghề được phép tiếp nhận thực tập sinh nước ngoài, việc gia tăng ngành nghề mở ra cơ việc làm cho các lao động Việt.

9. Thi tuyển đi XKLĐ Nhật có khó không?



Tỷ lệ tham gia thi tuyển XKLĐ Nhật sẽ là 3 chọn 1 dưới sự dám sát của chủ xí nghiệp Nhật Bản. Các bài thi gồm:

10. Những lợi thế khi đi XKLĐ Nhật Bản là gì?
 

  1. Thu nhập cao (từ lương cơ bản và việc làm thêm tăng ca ổn định)
  2. Nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng làm việc.
  3. Tăng cơ hội việc làm khi về nước.
  4. Khả năng đi dễ, an toàn 
  5. Có nhiều người Việt học tập và làm việc tại đây
  6. Mọi chế độ của người lao động được đảm baỏ tối đa 

11. Tiền đặt cọc giữ chân khi đi XKLĐ Nhật được lấy lại khi nào?

Theo quy định mới của Bộ lao động Thương binh và Xã hội, thực tập sinh kỹ năng sang Nhật làm việc phải ký quỹ khoản tiền tương đương 3000USD tại ngân hàng. Số tiền này người lao động sẽ được lấy lại sau khi hết hợp đồng và về nước đúng hạn.

12. Chi phí đi XKLĐ Nhật Bản thế nào?


Chi phí là 1 trong những vấn đề nhiều người lao động lưu ý khi tham gia chương trình XKLĐ Nhật Bản. Hiện tại chi phí đi xuất khẩu lao động làm việc tại Nhật Bản có sự khác nhau tùy thuộc vào từng đơn hàng, mức lương cơ bản theo hợp đồng, thời gian xuất cảnh cũng như môi trường làm việc tại Nhật Bản. Tuy vậy sự chênh lệch mức phí này thường không quá lớn.

13. Lý do lao động Nhật Bản về nước giữa chừng?

Nhật Bản là một trong những thị trường xuất khẩu lao động tốt nhất Việt Nam, với thu nhập cao hơn hẳn so với các thị trường lao động khác, chế độ phúc lợi tốt.

Đặc biệt, khi tham gia lao động được kiểm soát đặc biệt chặt chẽ ngay từ đầu vào, đào tạo định hướng kỹ lưỡng, hợp đồng rõ ràng và được sự thỏa thuận giữa cả hai bên chủ xí nghiệp và người lao động.

Tuy vậy, không phải không có những trường hợp phải về nước giữa chừng, và người lao động bị về nước giữa chừng vì lý do này hoặc lý do khác có thể không nói đúng sự thật.

14. Hồ sơ cần chuẩn bị khi đi xuất khẩu lao động Nhật Bản
 

Các giấy tờ học viên cần chuẩn bị khi đăng ký tham gia làm việc tại Nhật Bản theo chương trình thực tập sinh kỹ năng. Các giấy tờ bắt buộc phải chính xác về thông tin, giữ gìn sạch đẹp, để phẳng, để trong túi hồ sơ (túi hồ sơ xin việc thông thường).

15. Đặc biệt lưu ý khi lựa chọn công ty môi giới Xuất khẩu lao động Nhật


Làm thế nào người lao động có thể được xí nghiệp Nhật Bản tiếp nhận, có hợp đồng và được làm việc có thời hạn tại Nhật Bản? Làm thế nào để chọn lựa một công ty môi giới uy tín, tốt nhất giữa rất nhiều  công ty được Bộ Lao động cấp phép? Làm thế nào để thời gian đi ngắn nhất mà lại tiết kiệm chi phí nhất?


16. Định hướng lao động lựa chọn ngành nghề phù hợp đi XKLĐ Nhật
 

JITCO chính thức dừng hoạt động, OTIT là đơn vị hỗ trợ thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản hiện nay theo quy định thì hiện tại có hơn 77 ngành nghề để người lao động tham gia thực tập sinh kỹ năng bao phủ gần như tất cả các nghành công nghiệp, nông nghiệp xây dựng.

Lưu ý là không có các nghành kinh tế, dịch vụ, xã hội. Mỗi người lao động khi tham gia chương trình tuyển chọn Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản đều phải đánh giá xem bản thân đang có những gì, phù hợp với ngành nào, có thỏa mãn các tiêu chí mà xí nghiệp yêu cầu hay không?

17. Có thể quay lại Nhật làm việc tiếp khi về nước đúng hạn hay không? 
 

Từ ngày 01-11-2017 Thời hạn làm việc của tu nghiệp sinh Việt Nam sẽ được kéo dài lên 5 năm so với trước đây là 3 năm. Nhật Bản cũng mở thêm nhiều ngành nghề, lĩnh vực tiếp nhận thực tập sinh Việt Nam trong thời gian tới bao gồm cả lĩnh vực nông nghiệp, chế biến thực phẩm và chăm sóc sức khỏe 


18. Thủ tục vay vốn cho người lao động đi xuất khẩu Nhật Bản
 

Người lao động chuẩn bị xuất khẩu lao động, gia đình gặp khó khăn có nhu cầu vay vốn, có thể liên hệ với Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn - Agribank, Ngân hàng Vietinbank, Ngân hàng chính sách tại địa phương để vay vốn. Người lao động xin hồ sơ và quy trình theo hướng dẫn của từng ngân hàng.


19.  Hiệp hội thực tập kỹ năng quốc tế OTIT là gì?
 

Thực tập sinh kĩ năng nước ngoài khi đến làm việc tại Nhật Bản đều biết đến sự tồn tại của tổ chức hợp tác tu nghiệp quốc tế Nhật Bản (JITCO), đây là tổ chức đứng ra giải quyết và hỗ trợ thực tập sinh nước ngoài tại Nhật Bản khi thực tập sinh có vướng mắc, tranh chấp, có vấn đề gì với công ty tiếp nhận, với nghiệp đoàn Nhật Bản. Tuy nhiên, từ ngày 01/11/2017 tổ chức JITCO đã chính thức đóng cửa thay thế bằng OTIT.

OTIT là tên viết tắt của Organization for Technical Intern Trainning. Tiếng Việt là Hiệp hội thực tập kỹ năng quốc tế. OTIT là tổ chức được chính phủ Nhật Bản lập ra, có quy trình hoạt động phù hợp với quy trình mới của thực tập sinh kỹ năng nước ngoài của Nhật Bản. OTIT có chức năng chính là hỗ trợ thực tập sinh kỹ năng, giám định và chấp nhận các đơn vị tiếp nhận mới đăng ký, phê duyệt kế hoạch thực tập kỹ năng, quản lý hoạt động của các tổ chức quản lý (Nghiệp đoàn) và tổ chức thực hiện (công ty tiếp nhận).

(Cập nhật liên tục)

Bạn đang xem: GIẢI ĐÁP vấn đề PHẢI BIẾT khi đi XKLĐ Nhật Bản 2021 giữa thời điểm Covid 19
Bài trước Bài sau
VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN

Các trường bắt buộc được đánh dấu *